Litreoirí

Ceartaíonn litreoir do litriú nuair a bhíonn tú ag clóscríobh i nGaeilge. “Spellcheckers” a ghlaoitear orthu sa Bhéarla.

Tá dhá cheann ann, Gaelspell agus litreoir ó Microsoft.

Oibríonn litreoir nuair a bhíonn ort clóscríobh, ach go háirithe i Microsoft WordOpenOffice.org Writer nó nuair a bhíonn ríomhphost á scríobh agat.

Gaelspell

Chruthaigh Kevin P. Scannell (in Ollscoil St. Louis, Missouri) an chéad leagan de Gaelspell sa bhliain 2000 (Leagan 0.1). Tá sé feabhsaithe go minic ó shin. Tá leagan 4.4 de ar fáil anois. Bunaíodh na táirgí seo a leanas air:

> Do Windows

Tá sé seo ar fáil ó Chruinneog (www.cruinneog.com). Tá eolas le fáil ar an litreoir ag an suíomh seo a leanas: www.cruinneog.com/GaelSpell.html

Cé go bhfuil Gaelspell ar fáil saor in aisce, caithfear íoc as Gaelspell do Windows. Tá 300,000 focal ar fáil ann agus oibríonn sé sa Bhéarla chomh maith leis an nGaeilge.

Is féidir é a íosluchtú ón idirlíon nó é a cheannach ar CD-ROM. Nuair a cheannaíonn tú é, bíonn cúnamh ar fáil duit ón gcomhlacht Cruinneog.

Nuair atá Gaelspell i mbun oibre, cuirtear líne dhearg faoi aon fhocal nach bhfuil litrithe i gceart sa Ghaeilge nó sa Bhéarla.

> Mac OS X - MacLitriú

Tá leagan de Gaelspell ar fáil do Mac OS X (ríomhairí Apple). Is féidir teacht air seo ag:

Oibríonn MacLitriú i ngach feidhmchlár a bhaineann feidhm as an tseirbhís litriú Mac OS. Tugtar faoi deara, áfach, nach n-úsáideann Microsoft Office don Mac leas as an gcóras sin go fóill, ach go bhfuil gach seans go ndéanfaidh amach anseo.

> Mozilla Firefox & Mozilla Thunderbird

Má bhaineann tú leas as Firefox i nGaeilge is féidir leat Gaelspell a shuiteáil leis.

Nuair a shuiteálannFirefox i nGaeilge, iarrtar ort an bhfuil Gaelspell uait. Glac leis. Is áis iontach í a chabhróidh go mór leat agus tú ag scríobh ar leathanach idirlín. Tá sé ar fáil saor in aisce.

Seo an bealach chun Gaelspell a fháil ar Firefox:

Téigh go dtí an leathanach seo agus cuir isteach Gaelspell sa bhosca cuardaigh. Nuair a aimsítear é, brúigh an cnaipe ‘Cuir le Firefox’. Íosluchtófar an breiseán ar an toirt. Nuair a phreabann an fhuinneog nua aníos, brúigh ‘Suiteáil Anois’. Suiteálfar an breiseán ina dhiaidh sin. Caithfear Mozilla Firefox a atosú chun é a chur i bhfeidhm.

Is féidir Gaelspell a shuiteáil ar Thunderbird freisin (áis ríomhphoist ó Mozilla atá saor in aisce), mar seo a leanas:

Téigh go dtí an rogha Uirlisí ag barr an leathanaigh i Mozilla Thunderbird. Roghnaigh Breiseáin. Osclóidh fuinneoigín nua. Roghnaigh an nasc Eisínteachtaí. Osclóidh sé ar an leathanach seo a leanas:

https://addons.mozilla.org/ga-IE/thunderbird/

Cuir isteach Gaelspell sa bhosca cuardaigh. Aimseofar an leathanach seo:

https://addons.mozilla.org/ga-IE/thunderbird/search?q=gaelspell&cat=all.

Íosluchtaigh an eisínteacht agus cuir í i dtaisce in áit éigin áisiúil, ar nós Deasc (ar an bPC). Ansin beidh ort an comhad íosluchtaithe a aimsiú, é a chliceáil, agus suiteálfar Gaelspell i Thunderbird.

Má shuiteálann tú an áis seo, feicfidh tú má tá focail mílitrithe agat nuair atá teachtaireachtaí á seoladh agat.

Má tá teachtaireacht á scríobh agat i dteanga eile, is féidir an litreoir Gaeilge a mhúchadh agus litreoir i dteanga eile a chur i bhfeidhm.

> LibreOffice

Tá eisínteacht de Gaelspell ar fáil do LibreOffice, agus tá sé seo ar fáil saor in aisce. Mar sin, má theastaíonn próiseálaí focal maith uait le litreoir fiúntach ann, agus gan rud ar bith a íoc as, seo í an rogha cheart (LibreOffice Writer).

Gaelspell do LibreOffice

Nuair a bhíonn an eisínteacht i bhfeidhm, is féidir an litreoir a chur i mbun oibre mar seo:

Ag barr LibreOffice Writer, tá cnaipe beag le ABC agus tic thíos fúthu. Brúigh an cnaipe sin agus osclófar fuinneog nua chun an litriú a cheartú. Ceartaigh aon fhocal atá mícheart.

> OpenOffice.org

Tá eisínteacht de Gaelspell ar fáil do OpenOffice.org, agus tá sé seo ar fáil saor in aisce.

Gaelspell do OpenOffice.org

Nuair a bhíonn an eisínteacht i bhfeidhm, is féidir an litreoir a chur i mbun oibre mar seo:

Ag barr OpenOffice.org Writer, tá cnaipe beag le ABC agus tic thíos fúthu. Brúigh an cnaipe sin agus osclófar fuinneog nua chun an litriú a cheartú. Ceartaigh aon fhocal atá mícheart.

Nóta faoi fhoclóir Ghaelspell

Is é an bunfhoclóir céanna atá ann do gach litreoir luaite thuas.

Seo é an nasc ag Kevin Scannell maidir leis an togra seo:

Gaelspell - An Bunfhoclóir

Litreoir Microsoft

Chuir Microsoft litreoir Gaeilge ar fáil sa bhliain 2002. Tá sé maith go leor, cé nach bhfuil an liosta focal rómhór ná róchruinn. Is féidir an litreoir seo a íosluchtú ón suíomh seo a leanas www.microsoft.com/downloads/

Ní dhearnadh aon fhorbairt ar an bhfoclóir Gaeilge ag Microsoft ó 2002.

Is do earraí Microsoft amháin atá an litreoir ó Mhicrosoft.

Focal Scoir

Ar ndóigh, mar a luadh cheana, is féidir Gaelspell a fháil freisin do ríomhairí éagsúla (Windows, Mac agus Linux), agus uaireanta is gá íoc as. Dar linne, is é an litreoir is fearr atá ann.

LibreOffice - An Próiseálaí Focal is Fearr

Molaimid d’aon duine atá ag scríobh as Gaeilge leas a bhaint as LibreOffice. Seo próiseálaí focal atá saor in aisce ina bhfuil litreoir leictreonach agus teasáras freisin. Is féidir PDF a dhéanamh as an téacs freisin ar bhealach iontach éasca.

Is féidir cáipéisí MS Word a léamh le LibreOffice, athruithe a dhéanamh, agus iad a shábháil arís mar cháipéisí MS Word.

Foclóir Gaeilge/Gaeilge ar-líne

Tá foclóir Gaeilge/Gaeilge ar fáil ar-líne. Ní hamháin go bhfuil míniú ar fhocail i nGaeilge, ach tá gach leagan de bhriathra agus focail eile a athraíonn le fáil ann freisin.

Potafocal

Má tá eolas uait ar fhocal ar bith, ní gá duit ach cuairt a thabhairt ar an suíomh potafocal.com. Déanann an suíomh seo eolas atá ábhartha maidir leis an bhfocal atá á chuardach a chur ar fáil. Baintear leas as neart foinsí éagsúla, agus bíonn nascanna ann freisin ag áiseanna eile, leithéidí focal.ie. Is fiú go mór leas a bhaint as.